In een tijd waarin digitalisering in razend tempo doorzet en regelgeving steeds strenger wordt, is Identity & Access Management (IAM) geen luxe meer, maar een noodzaak – ook voor het MKB. We spraken met Jeroen Hegemans, Information Security & Privacy Consultant bij Securesult, over de essentie van IAM, de uitdagingen die hij ziet bij MKB-bedrijven, en hoe zij hun strategie toekomstbestendig kunnen maken.
Wat is IAM en waarom is het belangrijk?
IAM draait om het controleren wie toegang heeft tot welke informatie binnen een organisatie. “Het is eigenlijk de kunst van grip houden op de ‘Informatie’ in Informatiebeveiliging,” legt Jeroen uit. “Zonder die grip kunnen bedrijven niet garanderen dat hun kritieke gegevens alleen toegankelijk zijn voor de juiste mensen – en dat vormt een risico.”
Vooral in het MKB, waar IT-omgevingen snel complexer worden, is het cruciaal om op tijd structuur aan te brengen. Denk aan wie toegang heeft tot HR-dossiers, klantgegevens of ontwikkelomgevingen. Zonder heldere regels ontstaat snel wildgroei – met alle gevolgen van dien.
Wat zijn de risico’s van een slecht IAM-beleid?
“Te veel toegang is het grootste risico,” zegt Jeroen stellig. “Dat kan leiden tot misbruik of fouten die schade aanrichten.” IAM werkt met gelaagde beveiliging: het doel is niet alleen óf iemand toegang heeft, maar ook hoe die toegang is geregeld, en of dat op een verantwoorde manier gebeurt.
Misverstanden en valkuilen in het MKB
IAM wordt vaak gezien als iets technisch of complex. Maar volgens Jeroen is het breder dan dat: “IAM raakt techniek, processen, beleid, gedrag, en eigenaarschap. Vaak wordt het bij IT neergelegd, maar dan mist men de koppeling met HR, security of compliance.” IAM vraagt om samenwerking tussen verschillende afdelingen – en om duidelijke prioriteiten.
Veelvoorkomende fouten?
- Toegang geven op basis van gemak, niet op basis van noodzaak.
- Te veel handmatig werk bij autorisaties.
- Gebrek aan controle op accounts met hoge rechten.
“Functionele druk wint het te vaak van veilige inrichting,” waarschuwt Jeroen.
Praktisch starten met IAM in het MKB
Het goede nieuws: MKB-bedrijven kunnen relatief eenvoudig beginnen. Jeroen geeft een heldere richtlijn:
“Stel jezelf regelmatig drie vragen: Wat is mijn belangrijke data of toegang? Waar staat die? En wie heeft er toegang toe?”
Als je deze vragen niet meer helder kunt beantwoorden, ben je de grip aan het verliezen. Begin dan met het opstellen van logische, eenvoudig te automatiseren regels. Bijvoorbeeld: “Iedereen van HR heeft toegang tot de HR-SharePoint.”
Van beleid naar compliance
IAM speelt ook een sleutelrol in het voldoen aan normen zoals ISO 27001, NIS2 en de GDPR. “IAM is daarin faciliterend,” aldus Jeroen. “Het helpt Data Eigenaren om aan te tonen dat toegang op een verantwoorde manier is geregeld.”
Een praktische aanpak? Denk in lagen: licht waar het kan, zwaarder waar het moet. En controleer regelmatig via audits of pentests.
Tools, trends en technologie
Heeft elk MKB een IAM-tool nodig? “Niet per se,” zegt Jeroen. “Dat hangt af van de complexiteit en risico’s van je omgeving.” Simpele omgevingen kunnen af met duidelijke regels en goed beheer. Maar ontwikkel je software voor de overheid of werk je met gevoelige klantdata? Dan helpt tooling om grip te houden en compliance aan te tonen.
Wat zeker wél altijd waarde heeft, is MFA (Multi-Factor Authenticatie). “Een van de makkelijkste en meest effectieve maatregelen,” zegt Jeroen. En zero-trust-denken? “Dat gaat verder dan techniek – het gaat ook over processen en gedrag. Denk aan het vier-ogenprincipe.”
Toekomstbestendig werken met IAM
Tot slot heeft Jeroen één belangrijk advies:
“Redeneer vanuit toegang, niet vanuit identiteit. Dus niet: ‘Een nieuwe medewerker krijgt een rechtenpakket’, maar: ‘Welke data/toegang heeft logische regels nodig?’ Dan krijg je betere vragen, betere antwoorden, en meer grip.”
IAM is geen eenmalig project, maar een continu proces. Door steeds opnieuw te kijken naar belangen, risico’s en eigenaarschap – en de juiste mensen aan tafel te zetten – bouw je aan een toekomstbestendige en veilige organisatie.
Heb je vragen naar aanleiding van het artikel of wil je sparren over IAM binnen jouw organisatie?
Neem dan contact met ons op – het team van Securesult staat voor je klaar.
